Có một kiểu tin nhắn mà ai làm chủ website cũng từng nhận: "Bên em cam kết TOP 1 Google sau 2 tuần, không lên không lấy tiền." Nghe rất an tâm. Nhưng câu hứa đó gần như không nói gì về việc họ sẽ làm gì trên website của bạn, và đó mới là chỗ cần đọc kỹ.
Bài này không nhằm kết luận ai lừa ai. Kết quả SEO chậm có thể do website yếu, đối thủ mạnh hoặc thời gian còn ngắn. Mục tiêu ở đây hẹp hơn: đọc một lời hứa và một bản hợp đồng SEO sao cho, dù dự án tốt hay xấu, bạn vẫn giữ được tài khoản, dữ liệu và quyền quyết định.
1. Vì sao "TOP 1 trong X ngày" là câu cần hỏi lại
Trong tài liệu "Do you need an SEO?", Google nói thẳng là không ai có thể đảm bảo vị trí số 1 trên Google. Thứ hạng phụ thuộc vào truy vấn, đối thủ, chất lượng trang và cả thay đổi thuật toán, không phải thứ một bên thứ ba bật tắt được.
Vậy khi gặp câu hứa này, đừng tranh luận đúng sai. Hỏi lại ba câu:
- TOP 1 cho từ khoá nào, đo bằng công cụ gì, ở thiết bị và khu vực nào?
- Trong 2 tuần đó, cụ thể các bạn sẽ thay đổi gì trên website?
- Nếu thứ hạng lên rồi rớt, điều khoản xử lý thế nào?
Câu trả lời mơ hồ ở câu thứ hai đáng lo hơn con số ở câu thứ nhất.
2. Năm điều khoản nên có trong hợp đồng SEO
Đây là phần mình hay soi đầu tiên khi đọc giúp bạn bè một bản hợp đồng:
| Điều khoản | Nên ghi gì | Dấu hiệu cần hỏi thêm |
|---|---|---|
| Quyền sở hữu tài khoản | Domain, hosting, CMS, Search Console, GA4 đứng tên doanh nghiệp | Agency giữ tài khoản gốc, bạn chỉ được "xem báo cáo" |
| Phạm vi công việc | Số trang, số bài, loại hoạt động offpage, có số lượng | Chỉ ghi "tối ưu tổng thể", "đẩy từ khoá" |
| Phê duyệt thay đổi | Đổi URL, redirect, xoá trang, cài mã phải được duyệt và ghi change log | Không nhắc gì tới việc ai duyệt |
| Báo cáo | Số liệu lấy từ GSC, GA4 mà bạn tự mở được | Chỉ có ảnh chụp biểu đồ trong file PDF |
| Bàn giao khi dừng | Danh sách nội dung, thay đổi, backlink, tài khoản phải trả lại | Không có điều khoản chấm dứt và bàn giao |
Một bản hợp đồng có đủ năm dòng này chưa chắc là dịch vụ tốt, nhưng nếu thiếu, bạn sẽ rất khó xử lý khi có chuyện.
3. Ba thói quen giúp tự bảo vệ ngay từ ngày đầu
Cấp quyền theo vai trò, không gửi mật khẩu. Search Console, GA4, WordPress đều cho thêm người dùng với quyền riêng. Lúc mới đánh giá một đơn vị, Google cũng khuyên chỉ cấp quyền đọc Search Console.
Xuất dữ liệu gốc trước khi bắt đầu. Click, impression, trang đích và chuyển đổi của 3 đến 6 tháng gần nhất. Đây là mốc để sau này đối chiếu, thay vì tin vào biểu đồ trong slide.
Ghi nhận mọi thay đổi lớn bằng văn bản. Một email ngắn "đồng ý redirect /a sang /b" đủ để sau này biết ai đã làm gì và vì sao.
4. Nếu đã ký và bắt đầu thấy lạ
Thứ hạng chưa tăng thì nên ngồi lại xem chiến lược. Nhưng nếu bạn thấy tài khoản bị đổi chủ, trang bị xoá không báo, báo cáo không khớp Search Console hay website nhận Manual Action, đó là lúc cần làm theo thứ tự: bảo vệ quyền truy cập, lưu bằng chứng, xuất dữ liệu, rồi mới yêu cầu giải trình.
Quy trình chi tiết, kèm bảng phân biệt "SEO chưa hiệu quả" với "dấu hiệu vi phạm", mình thấy bài 7 bước kiểm tra công ty SEO lừa đảo viết khá đầy đủ, đặc biệt phần không nên disavow hay xoá website theo cảm tính.
Đọc thêm
- Nếu bạn còn đang ở bước chọn đơn vị: kịch bản phỏng vấn một agency SEO trong 30 phút.
- Nếu đang cầm hai báo giá lệch nhau: 3 lý do báo giá SEO chênh nhau nhiều lần.
Bạn từng gặp điều khoản nào "lạ" trong hợp đồng SEO chưa? Để lại bình luận, mình rất muốn xem thêm các trường hợp thực tế.
